Daha 8 yaşındayken bile girişimciliğini çizdiği karikatürleri okulda satarak gösteren, İngiltere'de Cricklade, Wiltshire'da ailesiyle birlikte yaşayan 21 yaşındaki Alex Tew'den bahsediyorum. 3 yıllık İş Yönetimi derecesi alabilmek için Nothingham Üniversitesi'nde okuyacak parası yok. Burda okumanın yıllık maliyeti az değil; yaklaşık 7.000 pound.

Bir gece yarısı, elinde kağıt kalem "nasıl milyoner olurum" yazmasıyla başlayıp aynı gece 50 dolar'a www.milliondollarhomepage.com adresini satın almasıyla bitirdiği gecenin 4 ay sonra ona 1 milyon dolar kazandıracağına Alex de inanmamış, hem de hiç. %1 veya 2'sini hedeflemiş, o da onun yıllık okul parasını karşılıyor. Ancak büyük düşünmenin hiç mahsuru yok !

Alex Tew, kendi tabiri ile "internet time capsule" olacak projesinin fikirini piksel'lerden buluyor. (Biliyorsunuz, ekran görüntüleri ufak noktalardan oluşuyor, bunlara da piksel - pixel - deniyor. Yani bir resmin en ufak element'i. Biz onlar bir araya geldiğinde bir resmi bütün olarak görüyoruz). Adeta bir piksel fabrikası yaratıyor bu İngiliz.

Her biri 100 piksellik kutulardan oluşan, 10.000 kutu, yani 1 milyon piksel'den oluşan bir reklam panosu. Alex işte bu kutuları minimum 5 yıl garanti ile (becerebilirse çok daha uzun) satıyor şirketlere, 1 piksel=1 dolar ! Her bir kutu=100 dolar ! Şirkeler de logolarını koyup kendilerine link veriyorlar.


Bu aynı zamanda internet dünyasında mikro reklamların yer aldığı piksel reklamcılığının da doğuş hikayesi.

• Kendini anlatan, merak uyandıran, dikkat cekici bir isim: "milyon dolarlık sayfa" (the million dollar homepage).
• Internet dünyasında esasen bugün var olan imkanları fırsata dönüştüren bir ilk.
• Fikir basit (Ne kadar basit o kadar iyi).

Reklam veren şirketlere (işin başında) Alex işin artılarını şöyle anlatıyor:

• en az 5 yıl boyunca bu sayfadan şirketlerine yaratılacak ek trafik,
• marka bilinirliklerine katkı,
• daha önce görülmemiş bir fikir ile ilişkilendirilme, bir aradalık,
• internet tarihine geçme ihtimali olan bir projenin parçası olma.

Sonradan talepler öyle bir boyuta ulaşıyor ki, artık bırakın kimseye bir şey satmaya çalışmayı, Alex Tew satılan yerlere logoları bile yerleştirmek için geç kalmaya başlıyor. CNN, The Wall Street Journal, Vanity Fair, MSNBC, ABC News, Fox News, BBC, MSN, Yahoo! ve diğerleri... Cevap bekleyen binlerce mail de oluşunca delegasyonu, yani yetki verip görev dağılımı yapmayı öğrenmek zorunda kalıyor, hem de keyifle.

Reklam alanları dolmaya başladıkça kıskançlıklar, çamur atmalar, suçlamalar da başlıyor. Hatta ödemeleri aldığı PayPal bile artan para trafiğinden kuşkulanıp bir müddet limit getiriyor hesabına. Ancak aldırış etmiyor Alex, kendi bildiği yoldan sapmıyor, saflığını bozmadan, şeffaf ve dürüstce açıklıyor herşeyi.

26 Ağustos 2005'de başlayıp 11 Ocak 2006 tüm yerlerin (son kalan 1.000 pikselin ise eBay'de açık arttırmayla 38.100 dolara !) satılmasıyla (şimdilik) biten projenin, çoğu kendi blog'undan derlediğim, 4 aylık öyküsü:

29 Ağustos: İlk piksel'ler satılıyor (400 dolar)
1 Eylül: ufaktan haber kapsam çalışmalarına başlıyor (toplamda bu işe 1.000 dolar harcıyor, birazdan sonuçları göreceğiz)
3 Eylül: 1.000 piksel= 1.000 dolar
8 Eylül: The Register'da ilk ciddi haber çıkıyor, siteye saatte ortalama 2.000 farklı ziyaretci
9 Eylül: Digg.com'da haftanın en yüksek trafik listesinde. Aynı zamanda ilk copycat (kopya) siteler türüyor
11 Eylül: Google arama motorunda 11.500 sonuç
12 Eylül: 35.000 farklı ziyaretci, 125.000 tıklama, sadece son 2 gündeki satış 10.000 dolar
16 Eylül: PayPal şüphelenip hesaba limit koyuyor, Alexa'nın Movers and Shakers listesinde 4cü sıraya çıkıyor
18 Eylül: 50.000 dolar (3 yıllık okul parası fazlasıyla tamam!)
21 Eylül: PayPal'ın kuşkuları bitiyor!
22 Eylül: 100.000 dolar sınırı aşılıyor
25 Eylül: 100.000'in üzerinde farklı ziyaretci ve en çok okunan İngiliz gazetelerinin nerdeyse tamamında haber
28 Eylül: Tüm internet'te yarattığı trafik ve ziyaretci sayısı ile dünyada ilk 1.000 siteden biri
3 Ekim: 250.000 dolar (39 günde!)
20 Ekim: Google Rankings'de aldığı puan 10 üzerinden 7
24 Ekim: Kopya (copycats) siteler 500'ü aşıyor
26 Ekim: Yarım milyon dolar!, 1.400 farklı şirket'in reklamı
12 Kasım: Amerika'ya 1 hafta basın turnesi
22 Kasım: The Wall Street Journal
28 Kasım: 700.000 dolar
3 Aralık: 800.000 dolar, haftalık 214.000 farklı ziyaretci
27 Aralık: 900.000 dolar
30 Aralık: Reuters haber yapıyor, 230.000 günlük farklı ziyaretci !
31 Aralık: 999.000 dolar. Son 1.000 piksel. Aşırı talep. eBay kararı
1 Ocak: Son 2 günde 1 milyon farklı ziyaretci, Alexa'da tüm internet siteleri içinde 127ci
6 Ocak: BBC'de haber (aynı zamanda bir anket yapıyorlar; "Alex kazandığı parayı hak ediyor mu?" En son bugün baktığımda 22.278 kişinin %68'i "evet" demiş)
8 Ocak: Eylül 2006'ya kadar okula ara verme kararı (düşünme zamanı !)
8 Ocak: Sadece eBay sayfasında aldığı faklı ziyaretci sayısı 410.000, kendi sitesini ise sadece son 2 haftada 3.2 milyon farklı kişi ziyaret ediyor
11 Ocak: Açık arttırma sona eriyor; 1.000 dolarlık yer 38.100 dolar, kazanan yine eBay'de satış yapan bir online e-ticaret şirketi greatdealdepot
13 Ocak: 1.037.100 dolar... (önemli bir kısmı vergiye gidecek olsa da)

Copycat, yani kopya sitelerin (hatta bazıları dikkat çekmek için ücretsiz) sayısı 2 ay bile geçmeden 500'den fazla (Bazıları kapanmış bile ! Diğerlerinin çoğu ise nerdeyse aynı kelimelerle ve Alex Tew'e referans / kredi bile vermeden) aynı şeyi yapmaya çalışıyorlar. İlgilenirseniz thepixelwars, igossip, pixellist gibi sitelerde bunların çoğunu bulmak mümkün. Sayı az olmakla beraber Türkiye'den de çıkanlar var. (Pikselsatinal. Piksell. İlkProjem - ilk projem'ciler en azından sorularınız bölümünde link vermeden de olsa Alex'in sayfasından fikri aldıklarını söylemişler -. Ferrarialacam; 29 Kasım tarihli Businessweek Türkiye dergisine göre "uyanık bir Türk". "Türk internet tarihinin bir parçası olun!" (!!) sloganıyla çıkan Trilyonluk Site. Ayrıca ücretsiz yapıp bunun dünyada bir ilk (!) olduğunu söyleyen Kare Şehir. Bu liste büyür daha çok yakında!)

Her nekadar ideali özgün fikirlerin çoğalması olsa da beğenilen bir fikirin (referans verilmek kaydıyla) kullanılması normal. Her yenilik ancak böyle geniş kitlelere yayılabilir (ve dolayısıyla da "yenilik" olmaktan çıkar). Ancak bu da bire bir kopya çekmek olmamalı, herkes kendinden birşeyler katmalı.

Bunlar da yurtdışından dikkatimi çeken birkaç site; piksel'i 1 cent'ten satıp 10.000 dolara ulaşınca eskimiş arabasını herkesin gözü önünde patlatıp yenisini alacağını söyleyen blowupmyride, SimCity tasarımında adalot, tıkladıkça hacimsel olarak büyüyen logoların olduğu pumpupthedots, ücretsiz piksel'lerin olduğu zerodollarhomepage, üzerindeki logoları yerinden kaldırıp taşıyabildiğiniz bir duvar wallflyers, sadece bayanlara konuşan pinkmilliondollars, bir şehir tasarımındaki commercialtown. Olayı piksel'den çıkarıp banner uygulamasına dönüştürenler de var; kim daha çok verirse onun banner'i üst sıraya çıkıyor: themostexpensivebanners (kendi deyimiyle dünyanın en ukala ve en pahalı banner sitesi!).

Milliyet'de Alex'in hikayesi ile ilgili çıkan bir yazıda 2 okur yorumu ilgimi çekti:
Niğdeli: " 'Akıl vereceğine para ver.' diyen küçük beyinlere aklın en değerli hazine olduğunun kanıtı. Düşünen insana yatırım yapılacak günleri görmek dileğiyle."
Blackfire: "işte yaratıcılık. umarım bir gün bizim öğrencilerimiz de böyle yaratıcı fikirlerle dünya medyasını meşgul eder".
Derinsular ise kendi blog'unda adına yakışır derinliklere inmiş.

Alex kendi dikkat çekme başarısını 2 şeyle açıklıyor;

• Viral Pazarlamanın (WoM: word of mouth) virüs gücü.
• Bir öğrencinin milyon dolar kazanma hikayesinin etkisi.

Hikayenin özünde ise tam bir büyüyen çığ etkisi var;

1. Daha çok piksel sat,
2. Daha çok medyanın dikkatini çek,
3. Daha çok insan siteye baksın,
4. Daha çok piksel sat.

Alex kazandığı paradan bugüne kadar sadece siyah Mini marka bir araba alıyor, o kadar. Parasının bir kısmını bugüne kadarki emekleri karşılığında ailesiyle paylaşacağını söylüyor. Son aylarda kapısını aşındıran yatırımcı ve bankacıların sayısı epey fazla. Kalan parası için ise henüz kararsız. Kafasında yeni fikirler olduğunu, milliondolarhomepage'in sadece bir başlangıç olduğunu belirtiyor. Bu internet tarihinde yer alacak sitenin resminden oluşacak poster veya t-shirt'leri yaptırıp satmaya başlaması ise beklenilen, hemen akla gelecek ilk hareketi.

Bu kadar basit ama muhteşem sonuçları olan "1 milyon dolarlık bu fikir" işe yarar yaratıcılık adına çok güzel bir örnek olduğu için paylaşmak istedim

Yeni fikirler esasında heryerde, hergün, heran hayatımızda. Ve herkesin, evet herkesin bunları bulmaya gücü var. Çünkü yaratıcılık doğuştan değil (var etkisi ama tek başına yeterli değil), sonradan öğrenilebilecek bir beceri. Yeter ki isteyelim, yeter ki eğitelim düşünce sistemimizi. Sıyrılalım kalıplardan ve kalıplarla düşünce sisteminden. Yapalım hayatımızın bir parçası, içselleştirerek. Nasıl olacağını, yöntemleri de dilerseniz başlayalım yakında burda konuşmaya.

Nice yeni fikirlerle dolu anlara....